Doğru hasta, doğru işlem güvenliğinin ilk şartıdır. Hasta kimliğinin yanlış belirlenmesi; yanlış ilaç, yanlış kan transfüzyonu veya yanlış işlem gibi ciddi olaylara yol açabilir. Bu yüzden her kritik işlemden önce kimlik doğrulaması zorunludur.
İki Tanımlayıcı Kuralı Nedir?
Hasta kimliği, en az iki farklı tanımlayıcı ile doğrulanır. Yaygın kullanılanlar:
- Ad ve soyad
- Doğum tarihi
- Protokol/dosya numarası
- T.C. kimlik numarası
Önemli kural: Oda numarası veya yatak numarası tanımlayıcı olarak kullanılamaz, çünkü bunlar değişebilir ve hastaya özgü değildir.
Doğrulama Nasıl Yapılır?
- Mümkünse hastaya açık uçlu soru sorulur: 'Adınızı ve doğum tarihinizi söyler misiniz?' Evet/hayır ile yanıtlanan 'Siz Ayşe Hanım mısınız?' türü sorulardan kaçınılır.
- Hastanın söylediği bilgi, kimlik bilekliğindeki ve belge/istem üzerindeki bilgiyle karşılaştırılır.
- Bilinci kapalı, bebek veya iletişim kuramayan hastalarda kimlik; bileklik ile refakatçi ve kayıt bilgisi kullanılarak teyit edilir.
Kimlik Doğrulaması Gereken Kritik Anlar
Kimlik en az şu işlemlerden hemen önce doğrulanır:
- İlaç uygulaması
- Kan ve kan ürünü transfüzyonu
- Kan ve numune alımı (etiketleme hasta başında yapılır)
- Girişimsel işlem ve ameliyat öncesi
- Görüntüleme ve tedavi öncesi
Kimlik Bilekliği Uygulaması
- Bileklik okunaklı, doğru ve eksiksiz bilgi içerir.
- Renk kodları (örneğin alerji, düşme riski) kurum tarafından standart tanımlanır ve herkes aynı anlamı bilir.
- Bileklik yıprandığında ya da bilgi hatalıysa yenilenir.
Sık Yapılan Hatalar
- Hastaya sadece 'Ayşe Hanım siz misiniz?' diye sorup teyit almak.
- Kimliği yatak numarasıyla eşleştirmek.
- Numuneyi hasta odasından çıktıktan sonra etiketlemek.
- Aynı serviste benzer isimli hastalara dikkat etmemek; bu durumda uyarı konur.
Doğru kimlik belirleme, alışkanlık haline geldiğinde en güçlü güvenlik bariyeridir. Süreçlerinizi SKS gereklilikleriyle uyumlu kurmak için SKS danışmanlığı, saha uygulamasını değerlendirmek için denetim öncesi değerlendirme hizmetinden yararlanabilirsiniz. Kimlik doğrulama hatalarını ve ramak kala olaylarını kayıt altına alıp düzeltici faaliyet başlatmak için OzgurQMS olay bildirimi ve DÖF modülü kullanılabilir.
İlgili Yazılar
