Enfeksiyonların Önlenmesi ve El Hijyeni

Sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonların önlenmesinde en etkili, en basit ve en ucuz yöntem el hijyenidir. Doğru zamanda ve doğru teknikle yapılan el hijyeni, enfeksiyon zincirini kırmanın temelidir.

El Hijyeninin Beş Endikasyonu

Dünya Sağlık Örgütü'nün belirlediği beş temel an, her sağlık çalışanının bilmesi gereken çerçevedir:

  1. Hastaya dokunmadan önce
  2. Aseptik işlemden önce (damar yolu, pansuman, kateter vb.)
  3. Vücut sıvılarına maruz kalma riskinden sonra
  4. Hastaya dokunduktan sonra
  5. Hasta çevresine dokunduktan sonra

El Yıkama mı, El Antiseptiği mi?

  • Eller gözle görülür kirli değilse, alkol bazlı el antiseptiği tercih edilir; daha hızlı ve pratiktir.
  • Eller gözle görülür kirliyse, kan veya vücut sıvısı bulaşmışsa ya da tuvalet sonrasında su ve sabunla yıkanır.
  • Bazı etkenlerde (örneğin spor oluşturan bakteriler) su ve sabunla yıkama gereklidir.

Doğru Teknik

El antiseptiği için: yeterli miktarda ürün avuca alınır; parmak araları, baş parmak, parmak uçları ve bilekler dahil tüm el yüzeyleri kuruyana kadar ovulur. Süre yaklaşık 20-30 saniyedir.

El yıkama için: eller ıslatılır, sabun uygulanır, tüm yüzeyler ovularak yıkanır, iyice durulanır ve tek kullanımlık havlu ile kurulanır; musluk havluyla kapatılır. Süre yaklaşık 40-60 saniyedir.

Uyumu Artıran Uygulamalar

  • Alkol bazlı el antiseptiğini hasta başlarına, girişlere ve kullanım noktalarına yerleştirin.
  • Tırnaklar kısa; takı ve saat çıkarılmış olmalıdır, çünkü el hijyenini engeller.
  • Görsel hatırlatıcılar ve afişler kullanın.
  • Eldiven, el hijyeninin yerini tutmaz; eldiven öncesi ve sonrası el hijyeni yapılır.

Enfeksiyon Önlemede Diğer Halkalar

El hijyeni tek başına yeterli değildir; standart önlemler, temizlik ve dezenfeksiyon, güvenli enjeksiyon ve atık yönetimi ile bütünleşir. Uyumun düzenli gözlemlenmesi ve geri bildirim verilmesi, kalıcı iyileşme sağlar.

Enfeksiyon önleme ve el hijyeni programınızı SKS gereklilikleriyle uyumlu kurmak için SKS danışmanlığı, personel farkındalığını artırmak için kalite eğitimleri hizmetlerinden yararlanabilirsiniz. El hijyeni uyum gözlemlerini, enfeksiyon olaylarını ve düzeltici faaliyetleri izlemek için OzgurQMS olay bildirimi ve DÖF modülü kullanılabilir.

Özgür Coşkun — Sağlıkta Kalite Yönetimi Uzmanı

Özgür Coşkun

Sağlıkta Kalite Yönetimi Uzmanı ve Eğitim Hemşiresi

Üniversite hastanesinde uzun yıllar Kalite Yönetim Koordinatörlüğü yapan Özgür Coşkun, sağlık kuruluşlarının kalite standartlarını yükseltmek için profesyonel danışmanlık hizmeti vermektedir. SKS/SAS denetim süreçlerinde aktif görev almış, birçok kurumun akreditasyon başarısına katkı sağlamıştır.